ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮತೋಲನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್

ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಉದ್ಯೋಗದ ಅಭಾವ, ಕಡಿಮೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಹಿಂದುಳಿತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅಸಮಾನತೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುದಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಾಯವಲ್ಲ. ಇದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕ್ರಮವಾಗಬೇಕು. ಬೀದರ್‌ನಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿವರೆಗೆ, ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಕೊಪ್ಪಳದವರೆಗೆ, ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಹಲವು ಬಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ, ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಘೋಷಣೆಯಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಧಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳು

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಕುಸಿತ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಬೆಲೆಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹತ್ತಿ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿ, ಕಡಲೆ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಪಾಯ, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ. ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೀತಗೃಹಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ರೈತರು ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ನೀತಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಹೊಸ ಮುಖ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶ, ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಪುಣೆ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಕಡೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜಿನ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯಾಗಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಮಲಪ್ರಭಾ, ಘಟಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಭೀಮಾ ನದಿ ತಟಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲುವೆಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ, ನೀರು ಸೋರಿಕೆ ತಡೆ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಹಳ್ಳಕೊಳ್ಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ ಇರಿಗೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಹೂಡಿಕೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂ, ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ, ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ಪಂಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವೀಕಾರ ಕುಂದುತ್ತದೆ.

ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣವೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬರ ನಿರೋಧಕ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಬಹುದು.

ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ದಿಕ್ಕು

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ; ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.

ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ವಾಹನ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಕಲಬುರಗಿ ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಳೆಕಾಳು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬಹುದು.

ಯುವಕರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ವಿತರಿಸುವ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬದಲು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ನೀಡುವ ಮಾದರಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಾಲ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ನೆರವು ದೊರೆತರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮೂಡಬಹುದು.

ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು:

ಆದ್ಯತಾ ಕ್ಷೇತ್ರ	ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆ	ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ	ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ
ನೀರಾವರಿ	ಮಳೆ ಅವಲಂಬಿತ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆ ದುರಸ್ತಿ ಕೊರತೆ	ಕೆರೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಮೈಕ್ರೋ ಇರಿಗೇಶನ್, ಕಾಲುವೆ ಆಧುನೀಕರಣ	ಬೆಳೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳ
ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ	ಶೀತಗೃಹ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ	ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು	ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಕೈಗಾರಿಕೆ	ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಡಿಮೆ	ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ	ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ
ಶಿಕ್ಷಣ	ಶಿಕ್ಷಕರ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೊರತೆ	ವಸತಿ ಶಾಲೆ, ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ತರಗತಿ	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಶಿಕ್ಷಣ
ಆರೋಗ್ಯ	ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಅಭಾವ	ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆ, ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್	ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಸುಧಾರಣೆ
ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ	ಯೋಜಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಕೊರತೆ	ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿಧಿ, ಸಮಗ್ರ ಸಾರಿಗೆ	ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹೂಡಿಕೆ

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆ, ಯುವಕರ ಕೌಶಲ್ಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರದೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾರಿಗೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠ್ಯವಸ್ತು ಒದಗಿಸುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕಾ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಜ್ಞ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಆರೋಗ್ಯ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೇವೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.

ಬಜೆಟ್ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನದವರೆಗೆ

ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜಿನ ಯಶಸ್ಸು ಅನುದಾನದ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಅನುಷ್ಠಾನದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರೂ, ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಗಳು ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಐದು ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಗುರಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ, ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಆದ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನೀಡುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ಯಾಕೇಜಿನ ಹಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಇಲಾಖಾ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿ, ಟೆಂಡರ್ ವಿವರ, ವೆಚ್ಚ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇರಬೇಕು. ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಬಡತನ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಬದಲಾವಣೆ

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ ಮುಖ್ಯವಾದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಾಜದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಶಾಲಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಭಾಗಿಯಾಗಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತರೆ ಯೋಜನೆಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ದಾನ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಲಾದ ನೀತಿಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಲಾಭ ತರುತ್ತವೆ.

ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವವರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇವು:

• ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.
• ನೀರಾವರಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಹುವರ್ಷಗಳ ಖಚಿತ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
• ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಸಾಲ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು.
• ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಮತೋಲನದ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಘೋಷಣೆಗಳ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಆಡಳಿತದತ್ತ ಸಾಗುವ ಸಮಯ ಇದು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರೂಪ ನೀಡಿ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಜನರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರು, ರೈತರು, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗುತ್ತದೆ.