ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ರಾಜ್ಯದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ
ನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ವೇಗ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೆಲವು ಅವಘಡಗಳು ಈ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘಟನೆಗಳು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಕೊರತೆ, ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮಗಳ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ. ಫಲಿತಾನಾಗಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಳದ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಅನಧಿಕೃತ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ನೀಡಲು ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಖಾಸಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರರು ಲಾಭದ ಆಸೆಗಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಸತಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಡದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣತರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬ ಮತ್ತು ಕಿರಣಗಳ ಗಾತ್ರ ನಿಗದಿತ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ ಕಟ್ಟಡದ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರುವ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಈ ರಚನೆಗಳು ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮುಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಈ ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ದೂರುಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ.
ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ ಕೊರತೆ
ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಳದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಶೇಕಡಾ 60ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಕಾಲಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಲಾಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವೈರಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಂದ ಮಾಡಿಸದೆ, ಅರೆಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಂದ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮೂಲಕ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಬೆಂಕಿ ಅವಘಡಗಳ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶ ಬಯಲಾಗಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ತರಬೇತಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ವಾಹಕರ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಅಗ್ನಿ ಮಾಕ್ ಡ್ರಿಲ್ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇದು ಅನಾಹುತಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಕರ್ನಾಟಕವು ಭೂಕಂಪ ವಲಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ಅಪಾಯದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ನಗರಗಳು ವಲಯ-2 ಮತ್ತು ವಲಯ-3ರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡಾ 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೊರತೆ ಯಾವುದೇ ಭೂಕಂಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃದು ಮಹಡಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬೇಸ್ ಐಸೋಲೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಂಪರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರರು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 5.0 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿಗದಿತ ಮಾನದಂಡಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
| ಕಟ್ಟಡದ ವಿಧ | ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮ | ಭೂಕಂಪ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ | ಪರಿಸರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ | ದಂಡ ಪ್ರಮಾಣ |
|---|---|---|---|---|
| ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡ | ಕಡ್ಡಾಯ | ಕಡ್ಡಾಯ ಪರೀಕ್ಷೆ | 3 ಮೀಟರ್ | ರೂ. 50,000 |
| ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡ | ಕಡ್ಡಾಯ | ಕಡ್ಡಾಯ ಪರೀಕ್ಷೆ | 5 ಮೀಟರ್ | ರೂ. 1,00,000 |
| ಮಿಶ್ರ ಬಳಕೆ | ಕಡ್ಡಾಯ | ಶಿಫಾರಸು | 4 ಮೀಟರ್ | ರೂ. 75,000 |
| ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಟ್ಟಡ | ಕಡ್ಡಾಯ | ಕಡ್ಡಾಯ | 6 ಮೀಟರ್ | ರೂ. 2,00,000 |
ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಒತ್ತಡವೂ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಭವನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೈನ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒತ್ತಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ
ಕರ್ನಾಟಕ ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ವಿಧಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಾನೂನು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವರ್ಷಗಳೇ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ.
ದಂಡದ ಮೊತ್ತವು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರೆ ಅದು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದು, ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ತ್ವರಿತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಜಾರಿ ಯಂತ್ರಾಂಗ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಅಗತ್ಯ
ನಗರ ಯೋಜನೆ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ, ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಿನಾಚರಣೆ, ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೇ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಿತಿಗಳು ಸಹ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗ ಸಹ ಈ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಸ್ವತಃ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ:
- ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ
- ಅನುಮತಿಸಿದ ನಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಅಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ
- ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳು
ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು:
- ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ
- ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು
- ನಿಯಮಿತ ಅಗ್ನಿ ಮಾಕ್ ಡ್ರಿಲ್ ನಡೆಸುವುದು
- ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು
ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಯೋಚಿತ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸದಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಲಿದೆ. ವಾರ್ತಾಭಾರತಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಓದಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಸಸ್ಥಳ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹಕ್ಕು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಬೇಕಿದೆ.