ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದದ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಾರಿ

ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿಶಾಲ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿವಾದವಲ್ಲ; ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ, ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ, ನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಾನೂನು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ-ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಕಾವೇರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಿವಾದದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮುಂದಿನ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾದವು. 1892ರ ಒಪ್ಪಂದ ಹಾಗೂ 1924ರ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಮತ್ತು ಕೆಳ್ದಂಡೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇಂದಿನಷ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮೂಡಿವೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹೆಚ್ಚಾದವು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡು ವಾದಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಕಾವೇರಿ ನೀರು ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ 2007ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ನಂತರದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಬಳಿಕ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2018ರಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆದರೂ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಿಡುವ ಪ್ರಮಾಣ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ತೀರ್ಪು, ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಮತ್ತು ನೆಲದ ವಾಸ್ತವ

ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಲವರ್ಷವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯ ವರ್ಷ, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಲಭ್ಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪರಿಸರದ ಕನಿಷ್ಠ ಹರಿವು, ರೈತರ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ ನಡುವೆ ಹಂಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಏರಿದೆ. ಮಳೆಯ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆದರೆ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ನಗರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಆಡಳಿತದ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಿವಾದದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾವೇರಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನದಿನೀರು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ಟೂರು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ನೀರು ತಡವಾಗಿ ಬಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ರೈತರ ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕಿಗೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗುವ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ. ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಲಭ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮಳೆಗಾಲ, ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ಬದುಕು

ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ನೀರು ಬಿಡುವ ಕ್ಷಣ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ, ಕಬಿನಿ, ಹಾರಂಗಿ ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ರಾಜ್ಯದ ರೈತರು ಹಾಗೂ ನಗರ ನಿವಾಸಿಗಳ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೆಟ್ಟೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಳಭಾಗದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಮಳೆ, ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.

ಮಳೆ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮನಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಒಂದೇ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಳಭಾಗದ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಲ್ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾದರೂ ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಕಾಗದಿದ್ದರೆ ನಂತರದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಣ್ಣು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದದ ಪರಿಣಾಮ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ತಡ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ, ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಕೊರತೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವೇಷಭರಿತ ಭಾಷಣಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾವೇರಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ನದಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ತಪ್ಪು. ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಅರಣ್ಯ, ಮೀನು, ಜಲಚರ, ಕೃಷಿಭೂಮಿ, ತೇವಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ದಂಡೆಯ ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾದರೆ ಮಳೆಯ ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿದರೆ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ನದಿ ತೀರದ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ನಗರ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಕಾವೇರಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯಗಳು ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ನದಿ ತೀರ ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಮಿತಿ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ವೇಳೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ನದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪರಿಸರ ಹರಿವು ಉಳಿಸುವುದು ಕೂಡ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ನದಿಪಾತ್ರ ಒಣಗಬಹುದು, ಉಪ್ಪುನೀರು ಒಳನುಗ್ಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಲಚರಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದು. ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ, ಮಳೆಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನೈಜ ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರದ ದಿಕ್ಕುಗಳು

ಕಾವೇರಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂವಾದವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಗಳು ವಿವಾದ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಲವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಬೇಕು. ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸೇರಿ ಮುಂಚಿತ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದರೆ ತುರ್ತು ಘರ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ, ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಮಾಹಿತಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅನುಮಾನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ ವರದಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವರದಿಗಳು ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರಿವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಷಿಕರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ. ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಥವಾ ಭಾಷಾ ದ್ವೇಷವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರ. ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು:

ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು

ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅಗತ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಿತ ನದಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯಂತೆ ಜಗಳವಾಡುವುದು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಂಚಿಕೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯೂ ನದಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿ, ರೈತರು ನೀರು ಉಳಿತಾಯದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ, ನಗರಗಳು ವ್ಯರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ದ್ವೇಷದ ಬದಲು ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿ. ಕಾವೇರಿಯ ನೀರು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹರಿಯಲು, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.