ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಕಾಡುಗಳು ಉಳಿದರೆ ಉಸಿರಿನ ನಗರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ

ಬೆಂಗಳೂರು ತನ್ನ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ನಗರದ ಹಸಿರು ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರ ಕಾಡುಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಗಾಳಿ, ನೀರು, ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಜೀವಂತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿವೆ.

ನಗರದೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ವಲಯಗಳು, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರ ಕಾಡಿನ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಇವು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜನರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ನಡೆದುಹೋಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವಸತಿ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅಗತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತ ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ; ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅವು ಒಂದೇ ನಗರ ದೃಷ್ಟಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಬಹುದು.

ನಗರದ ಉಸಿರಿಗೆ ನಗರ ಕಾಡುಗಳ ಪಾತ್ರ

ಮರಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಆಮ್ಲಜನಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಧೂಳುಕಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ನೆರಳು ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಡಾಂಬರು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನಗರ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹಸಿರು ಗುಂಪುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ನಗರ ಕಾಡುಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿ ಮಳೆನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ನೆರೆ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೆರೆ, ರಾಜಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಮರಗಿಡಗಳ ವಲಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ನೀರಿನ ಚಕ್ರದ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪರ್ಕವು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ, ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಗೆ ನೈಜ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಸಿರು ನೆಲೆಯ ಬದಲಾವಣೆ

ಒಮ್ಮೆ ನಗರದ ಹಲವು ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ, ಗೋಮಾಳ, ತೋಪು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳು ನಿರಂತರ ಹಸಿರು ಜಾಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದವು. ಈಗ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಆ ಜಾಲ ತುಂಡಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ, ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ದಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕಡಿದುಹೋದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

ನಗರ ಕಾಡುಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿ ನೆಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಸಸ್ಯಗಳು ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಿದೇಶಿ ಜಾತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೆಡುವಿಕೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವರೂಪ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವಜಾಲದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಮೀಸಲು ಜಾಗವೆಂದು ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ವಲಯವಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಕೆರೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ, ಮಳೆನೀರು ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮದ ಮುಕ್ತ ದಾಖಲೆ ಇರಬೇಕು.

ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಅಡ್ಡಿಗಳು

ಅಕ್ರಮ ಮರ ಕಡಿತ, ರಸ್ತೆ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಭೂಮಿಯ ಒತ್ತುವರಿ, ಕಸ ಸುರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ನಗರ ಕಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತರುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಡಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೇಲಿ ಹಾಕಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಕಸದ ರಾಶಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಜನರನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದು ಅಲ್ಲ; ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮೊದಲು ಇರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಮರ ಕಡಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ, ಪರ್ಯಾಯ ನೆಡುವಿಕೆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ತ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಪಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ನೆಟ್ಟ ಸಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬದಲು ಬದುಕುಳಿದ ಮರಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಬಿಬಿಎಂಪಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಜಲಮಂಡಳಿ, ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ಡ್ ಸಮಿತಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಹಸಿರು ಯೋಜನೆಗಳು ತುಂಡಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಜೈವಿಕ ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗಗಳ ವಿವರ ದಾಖಲಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

ನಗರ ಕಾಡಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೊದಲು ಪರಿಸರ ನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮರಗಳಿವೆ, ಎಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಪ್ರಭೇದದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಹಾಯಕವಾದರೂ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಳಗಿನ ಹೋಲಿಕೆ ನಗರ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ:

ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ	ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನ	ಅಗತ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ	ಜನರ ಬಳಕೆ
ನಗರ ಕಾಡು	ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ	ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ	ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಕೃತಿ ವೀಕ್ಷಣೆ
ಕೆರೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ವಲಯ	ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ, ನೆರೆ ತಡೆ	ಕಸ ತೆರವು, ಒಳಚರಂಡಿ ತಡೆ	ನಡೆದುಹೋಗುವಿಕೆ, ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಣೆ
ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮರಗಳ ಸಾಲು	ನೆರಳು, ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ	ಬೇರು ಪ್ರದೇಶ ರಕ್ಷಣೆ, ಕೊಂಬೆ ಕತ್ತರಿಕೆ	ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಆರಾಮ
ನಗರ ಉದ್ಯಾನ	ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಕ್ರೀಡೆ	ಹುಲ್ಲು, ಸಸಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪಾಲನೆ	ಸಮುದಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಜೈವಿಕ ದಾರಿ	ಜೀವಿಗಳ ಸಂಚಾರ, ಹಸಿರು ಸಂಪರ್ಕ	ಅತಿಕ್ರಮಣ ನಿಯಂತ್ರಣ	ಸೀಮಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ

ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಗರ ಕಾಡಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆಗಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಗುಂಡಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ತೇವಭೂಮಿಗಳು, ಎಲೆಮಣ್ಣಿನ ಪದರ ಮತ್ತು ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಾವರಿ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೈಪ್ ನೀರಿನಿಂದ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಾದರಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

ಜನಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಪಥ

ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಬೇಕು. ಕೇವಲ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಸಿ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿ ನಂತರ ಮರೆತುಬಿಡುವ ಬದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಪಾಲನಾ ತಂಡ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರು ಮರಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಕ್ರಮ ಕಸ ಸುರಿಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಸರಳ ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಜನರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಯ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪಾಲಿಸುವುದು
• ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾಕದಂತೆ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು
• ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಸುವುದು
• ಪಕ್ಷಿ, ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಕೈಜೋಡಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲಸಗಳು:

• ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಾಸಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದು
• ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸುವುದು
• ಕಂಪನಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪಾಲನೆಗೆ ಬಳಸುವುದು
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು

ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಯಾವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು, ಯಾವ ದಾರಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಬೇಕು, ಕಸದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಇರಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ಹಿರಿಯರು, ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ನಿಜವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಸಿರು ಯೋಜನೆ.

ನೀತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ನಗರ ಕಾಡುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಮರ ನೆಡುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಸಿ ಖರೀದಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಣ್ಣು ಸುಧಾರಣೆ, ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬೇಲಿ, ಕಾವಲು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಬದುಕುಳಿದ ಸಸಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನವೆಂದು ಬಳಸುವ ಖಾಸಗಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಜಾಹೀರಾತು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಜಾಹೀರಾತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಎಂಬ ಮಾರ್ಗವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯಬಹುದು; ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು.

ನಗರದ ಹಸಿರು ನೀತಿಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಒಟ್ಟು ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಉಳಿದಿರುವ ಮರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಜಲಮಟ್ಟ, ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ನೆರಳಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶದ ಗುಣಮಟ್ಟದಂತಹ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸುದ್ದಿಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಜನರ ಮುಂದೆ ತರುವುದು ಆಡಳಿತದ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಸಿರು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನಗರ ನಿರ್ಧಾರ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಒಂದೇ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಅದು ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ, ಸಾರಿಗೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಬಡಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಸಿರು ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಜನರು ತಾಪಮಾನ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ನೆರೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು.

ನಗರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವರದಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಧ್ವನಿಗೆ ವಾರ್ತಾಭಾರತಿಯ ವೇದಿಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮರ ಕಡಿತದ ಮಾಹಿತಿ, ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಹೊಸ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ ವಾತಾವರಣ ಅಗತ್ಯ. ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗಲೇ ಜನರು ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್ ತನ್ನದೇ ಹಸಿರು ನಕ್ಷೆ, ಮರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದುವ ದಿನವೇ ನಗರ ಕಾಡುಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯ ಮರಗಳು, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಖಾಲಿ ಹಸಿರು ಜಾಗಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ; ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪಾಲನೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉಸಿರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಮರದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.