ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳು

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೂಡಿಸಿವೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅನುಮತಿ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ, ಗುತ್ತಿಗೆ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ತಡೆಗಳಿಂದ ನಿಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಈಗ ಸಮಯಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಕಾಲುವೆ, ಏತ ನೀರಾವರಿ, ಕೆರೆ ತುಂಬಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

ನೀರಾವರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ, ರೈತರ ಆದಾಯ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಮದ ಕ್ಷೇತ್ರ	ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ	ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮ
ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ	ಕಡತ ವಿಲೇವಾರಿ ಹಾಗೂ ಇಲಾಖಾ ಸಮನ್ವಯ ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು	ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಕಡಿತ
ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ	ಹಂತವಾರು ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಪರಿಶೀಲನೆ	ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ
ಭೂಸ್ವಾಧೀನ	ಪರಿಹಾರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ	ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧ ಕಡಿಮೆ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ	ಉಪಗ್ರಹ ನಿಗಾವಳಿ, ಜಿಐಎಸ್ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವರದಿ	ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ	ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ	ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಉಳಿತಾಯ

ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮಯದ ಮಿತಿ

ನೀರಾವರಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಹಣಕಾಸು, ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ, ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅನುಮತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಡತ ಹಲವು ಕಚೇರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸುತ್ತಾಡಿದಾಗ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ ಏರುತ್ತದೆ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಆಸಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ನೀರು ತಲುಪುವ ದಿನಾಂಕ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಹಂತಕ್ಕೂ ಗಡುವು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಪ್ರಗತಿ ಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಯೋಜನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮುಂದಾದರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಆದರೆ ತ್ವರಿತ ಅನುಮತಿ ಎಂದರೆ ನಿಯಮಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿ, ಕೆಳಹರಿವಿನ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡೇ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು. ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಎರಡೂ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ टिकುತ್ತವೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಕಡತ ರಾಜ್ಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವು ಭೂಮಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಭೌತಿಕ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿದರೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಹಣಕಾಸು ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ

ಯೋಜನೆಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತರೂ ಅನುದಾನ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಕಾಮಗಾರಿ ವೇಗ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಬಹುವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ ಮೀಸಲು, ಯೋಜನೆವಾರು ನಗದು ಹರಿವು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆ ಆಧಾರಿತ ಅನುದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಹಣ ನೀಡುವುದು, ಹೊಸ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುವೆ ಹಾಗೂ ಪಂಪ್‌ಹೌಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮವಾಗಬಹುದು.

ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪರಿಹಾರದ ದರ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬಾರದು. ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದೆ ವೇಗ ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು. ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನೀರು ಸೋರಿಕೆ ತಡೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾನದಂಡ ಇರಬೇಕು. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು. ಈ ಹಣಕಾಸು ಶಿಸ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಸಂವಾದದ ದಾರಿ

ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಭೂಮಿ ಅಗತ್ಯವಾದಾಗ ರೈತರು, ಭೂಹೀನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತ ಘೋಷಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದಾಖಲೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ, ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕವೇ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯರು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡದ ಕುಟುಂಬಗಳು, ಬಾಡಿಗೆ ಕೃಷಿಕರು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನೂ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಡಚಣೆಯೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಿಸಿದಾಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಾಗಣೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಚಾರ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕವೂ ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಹೆಜ್ಜೆ ವರದಿಯಂತೆ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯ. ನೀರು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ರೈತರು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿಗಾವಳಿ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಗದದ ವರದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯುವ ಕಾಲ ಮುಗಿಯಬೇಕು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು, ಡ್ರೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಿಪಿಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ಕಾಮಗಾರಿ ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕಾಲುವೆ ತೋಡಿಕೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕೆರೆ ತುಂಬಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದ ಚಿತ್ರ, ವೆಚ್ಚ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗಡುವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ.

ರೈತರಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆವಾರು ಲಭ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗೊಂದಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಾವರಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯ ಕೆಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ವೆಚ್ಚದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ನಷ್ಟದ ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಹೇಗೆ ಆಡಳಿತದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ರಮ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಷ್ಟ ಕುರಿತ ವರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿ ಎಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ನೀರಿನ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಲಾಭ

ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಾಲುವೆಯ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಎಷ್ಟು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೀರು ತಲುಪಿತು, ಎಷ್ಟು ರೈತರು ಬೆಳೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರು, ಭೂಗರ್ಭಜಲದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗದೆ ಉಳಿದರೆ ಮುಖ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಡ್ರಿಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ನೀರಾವರಿ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ನೀರು ಲಭ್ಯವಾದ ಕೂಡಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಬೇಕಾಗುವ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ಎಲ್ಲರೂ ತಿರುಗಿದರೆ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸೇರಿ ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರ ಬೆಳೆ ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ನೀರು ಬಳಕೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ನೀರಾವರಿ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪ್ರವೇಶದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೀರಾವರಿ ಹಂಚಿಕೆ, ಬೆಳೆ ಸಾಲ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ ನೀರಿನ ಲಾಭ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬಹುದು.

ಸರ್ಕಾರದ ವೇಗದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜನರ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಬೇಕು. ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ಕಾಮಗಾರಿ, ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದ ನೀರು, ನೀರಿನಿಂದ ಆದಾಯ ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ.