ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ
ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವು ಉಳಿತಾಯ, ಸಾಲ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಆರ್ಡರ್ ನೀಡಿದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಒಂದು ಭಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವಿಚಾರವು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಕಚೇರಿ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನೋಂದಣಿ, ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು.
ಈ ನೀತಿ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಣ್ಣ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಟಾ, ಬೆಲೆ ಆದ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮೌಲ್ಯದ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತರೆ, ಅವು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖರೀದಿಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ
ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಒಟ್ಟು ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅರ್ಹ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವುದು. ಇದನ್ನು ನೇರ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ, ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಖರೀದಿ ನಿಯಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಯಾವ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಸ್ವರೂಪ, ಇಲಾಖೆಯ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವ, ದೊಡ್ಡ ಜಾಮೀನು ಮೊತ್ತ, ವ್ಯಾಪಕ ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಖರೀದಿಗೆ ಸರಳ ಅರ್ಜಿ, ಜಾಮೀನು ವಿನಾಯಿತಿ, ಗುಂಪು ಆಧಾರಿತ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೀಸಲಾತಿ ದಾನಧರ್ಮದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ. ಸಂಘಗಳು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಿದೆ
ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಈ ನೀತಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮಸಾಲೆ, ಒಣ ಆಹಾರ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಘಗಳು ಪೂರೈಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರವಾನಗಿ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸರಿಯಾದ ಲೇಬಲ್ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ಬ್ಯಾಗ್, ಹಾಸಿಗೆ, ಪರದೆ, ಕಚೇರಿ ಕಡತ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಚೀಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಸಂಘಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಡರ್ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಜಿಲ್ಲೆ ಅಥವಾ ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿ ಕೆಲಸ ಹಂಚಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಅಡುಗೆ, ಉಡುಗೊರೆ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಿಗೆ ಕಿಟ್ ಬ್ಯಾಗ್, ಜರ್ಸಿ, ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ಮತ್ತು ಉಪಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು; ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿರಂತರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗ ಓದುಗರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸರಳ ಮಾದರಿ
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಆಧಾರಿತ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ, ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ತೆರಿಗೆ ವಿವರ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಲಾಖೆಗಳು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಜೈಲು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಮುಂಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತರೆ ಸಂಘಗಳು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತು ಖರೀದಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಬಹುದು.
ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಖರೀದಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಆರ್ಡರ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪೂರೈಕೆ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದೂರು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಏಕಾಏಕಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
| ಬೆಂಬಲದ ಅಂಶ | ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರಯೋಜನ | ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮ |
|---|---|---|
| ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖರೀದಿ ಪಾಲು | ಸ್ಥಿರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ | ಇಲಾಖಾವಾರು ವಾರ್ಷಿಕ ಗುರಿ ನಿಗದಿ |
| ತರಬೇತಿ | ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಧಾರಣೆ | ಉತ್ಪನ್ನ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ಟೆಂಡರ್ ತರಬೇತಿ |
| ಜಾಮೀನು ವಿನಾಯಿತಿ | ಸಣ್ಣ ಸಂಘಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ | ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಆರ್ಡರ್ಗಳಿಗೆ ಸರಳ ನಿಯಮ |
| ಮುಂಗಡ ಅಥವಾ ತ್ವರಿತ ಪಾವತಿ | ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ | ಪಾವತಿಗೆ ಗಡುವು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ |
| ಸಾಮೂಹಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ | ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುರುತು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ | ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಹಾಯ |
| ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ | ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸ | ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ |
ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಡೆತಡೆಗಳು
ಬಹುತೇಕ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯನಿಧಿಯ ಕೊರತೆ. ಆರ್ಡರ್ ದೊರೆತ ನಂತರ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಹಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಹಲವು ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಸಣ್ಣ ಸಂಘಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಲ, ಬಡ್ಡಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಆರ್ಡರ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಪಾವತಿ ಗಡುವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಮುಖ್ಯವಾದರೂ, ಅತಿಕಡಿಮೆ ದರದ ಬಿಡ್ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸಂಘಗಳ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ದರದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವ ಬದಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ, ಸಾರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ, ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ದರದ ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ರೂಪಿಸುವ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕವೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿರಂತರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹಕಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳು ಒಂದೇ ಖರೀದಿದಾರನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಬೆಂಬಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸೇತುವೆಯಾಗಬೇಕು, ಶಾಶ್ವತ ಅವಲಂಬನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು.
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅರ್ಹ ಸಂಘಗಳ ಬದಲು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡ, ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣ, ದರ, ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದೇ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಮರುಮರು ಆರ್ಡರ್ ನೀಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರೋಟೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಕರ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಂಪು ಪೂರೈಕೆ ನಡೆಸಿದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದಸ್ಯ ಸಂಘದ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವಿವರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು. ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅವಧಿ, ಮರುಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ನಿಯಮಗಳು ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ, ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಸಭೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀತಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಘದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ, ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ವೇತನ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ, ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸದಸ್ಯರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತು ಪೂರೈಸುವ ರೈತರು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸಾರಿಗೆದಾರರು, ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಆರ್ಡರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಚಲಿಸಬಹುದು.
ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆಯರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಣ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಘದ ಸಭೆಗಳು ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಈ ಫಲಿತಾಂಶ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಘಗಳೊಳಗೆ ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದಂತೆ ನಿಯಮ ಬೇಕು. ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕು. ವಿಕಲಚೇತನ ಮಹಿಳೆಯರು, ಏಕಾಂಗಿಯರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆವೂ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವಂತೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ನೆರವು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು
ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ, ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್, ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯವಿಲ್ಲದೆ ಖರೀದಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ, ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿದ್ದಬೇಕು. ಸಂಘಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಿಸುವ ಬದಲು, ಸದಸ್ಯರ ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗದ ದಿನಗಳು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಪುನಃಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಅಳೆಯಬೇಕು.
ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಿಟಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ ನೋಂದಣಿ, ಪರವಾನಗಿ, ತರಬೇತಿ, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಟೆಂಡರ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಘಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಅರ್ಜಿ, ದರಪಟ್ಟಿ, ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಬಳಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳೂ ನೀತಿ ಜಾರಿಯ ಭಾಷಾ ಅಂತರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಪ್ರತಿ ಇಲಾಖೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು
- ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಖರೀದಿಗೆ ಸರಳ ಟೆಂಡರ್, ಜಾಮೀನು ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು
- ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಿಡ್ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು
- ಆರ್ಡರ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗಿನ ಪಾವತಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ರೂಪಿಸುವುದು
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಘಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ದರ, ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ದೂರು ಪರಿಹಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು
ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮ, ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಘಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ಆ ಮಾದರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದೀತು. ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದು, ಈ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗಲೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.