ಭತ್ತದ ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಬೇಡಿಕೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾಲುವೆ ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೆಳೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಆದಾಯ ದೊರೆಯದೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ರೈತರೂ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದಲ್ಲಾಳಿತನ, ತೇವಾಂಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿತ, ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹಣ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಇವುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಗಾರರ ಆದಾಯ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಈಗ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಋತುವಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೃಷಿ. ಇಂತಹ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಕಮಲದ ಬೀಜ, ಮೀನು ಸಾಕಣೆಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತವೇ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಾಟಿ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಇವೆಲ್ಲವೂ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಗಿಂತ ನೀರಾವರಿ ಭತ್ತದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೀಜ, ನರ್ಸರಿ ಸಿದ್ಧತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಡೀಸೆಲ್, ವಿದ್ಯುತ್, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಂದರೆ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ರೈತರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಭತ್ತದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗಷ್ಟೇ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೂಲಿ, ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಗಳು, ಸಾಗಣೆ, ಚೀಲ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ಬೆಳೆ ಸುತ್ತಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭತ್ತದ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತವು ರೈತನ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಘೋಷಣೆ ರೈತರಿಗೆ ಒಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಘೋಷಿತ ದರದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಆ ಭರವಸೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೂಕದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಡಿಮೆ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತೆರೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಬೆಳೆ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರದ ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲೇ ಧಾನ್ಯ ಮಾರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಖರ್ಚು ಭರಿಸಲು ತುರ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯ ಲಾಭ ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನುದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೂ ತಲುಪುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನೈಜ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಸಮಯ, ಭೂಮಿ ಬಾಡಿಗೆ, ನೀರಾವರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ದರ ರೈತನ ನಿಜವಾದ ಆದಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಸಮರ್ಪಕ ಲಾಭದ ಅಂಶ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬೆಲೆ ನೀತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗುತ್ತದೆ.

ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀತಿ ರೂಪ

ಭತ್ತ ಬೆಳೆಗಾರರ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇವಲ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಘೋಷಿತ ದರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ, ತೇವಾಂಶದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪಾವತಿ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತವಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬೆಳೆ ಖರೀದಿಸುವ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ತಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೃಷಿ ವಲಯ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ಯೋಜನೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಲದಿಂದ ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗೆ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾರಾಟ ನಡೆಸಿದರೆ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಸಮಸ್ಯೆ	ರೈತರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ	ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ
ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಕೊರತೆ	ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಮಾರಾಟ	ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ತೇವಾಂಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿತ	ಧಾನ್ಯದ ಆದಾಯ ಕುಸಿತ	ಪಾರದರ್ಶಕ ತೇವಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಸೀದಿ
ಕೊಯ್ಲು ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆ	ಉತ್ಪಾದನಾ ಲಾಭ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು	ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ
ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕೊರತೆ	ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ	ಗೋದಾಮು ಮತ್ತು ಒಣಗಿಸುವ ಘಟಕಗಳು
ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ	ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಳ	ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ

ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಬೋನಸ್ ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಅಂತರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೆರವು ನೀಡಿದರೆ ರೈತರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಬರಬಹುದು.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ

ಭತ್ತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೈತನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡೆತಡೆಯಾಗಿದೆ. ದಿನದ ಬೆಲೆ, ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಳ, ಧಾನ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪಾವತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂದೇಶ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಬೇಕು. ಬೆಲೆ ಮಾಹಿತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ರೈತರು ತುರ್ತು ಮಾರಾಟದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಹಕಾರಿ ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗಲು ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಗತ್ಯ. ರೈತರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಯಾವ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೈತನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಮರಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು, ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಈ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೂ ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಭತ್ತದ ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೂ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಕ್ಕಿ ತೊಲೆ, ಹೊಟ್ಟು, ಅಕ್ಕಿ ನುಚ್ಚು ಮತ್ತು ಒಡೆದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಪಶು ಆಹಾರ, ಇಂಧನ, ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ರೈತನಿಗೆ ಧಾನ್ಯದ ಹೊರತಾದ ಆದಾಯವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಧಾರಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಅಲ್ಲ; ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

ಕೃಷಿ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಮದು-ರಫ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಬೆಲೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನೆಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಾರದು.

ನೀರು, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಪಾಯ

ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಅವಶ್ಯವಾದರೂ ಅತಿಯಾದ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸರಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಕಡೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನೀರು ನಿಂತು ಬೇರು ಕೊಳೆಯುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಹೊಲ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡುವಿಕೆ, ನೀರು ಹೊರಹಾಕುವ ಕಾಲುವೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಒಣ-ತೇವ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕುರಿತು ಸ್ಥಳೀಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮಳೆಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಕೊಯ್ಲಿನ ಮುನ್ನ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೊರಗಿಸಬಹುದು, ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮೊಳಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ವಿಮೆ ಅರ್ಜಿ, ಬೆಳೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಕುಂದುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ ಹಾನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತವಾದರೆ ಕೊಯ್ಲಾದ ಧಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಹೊರಬರುವ ಗಡಿ ಭಾಗದ ವರದಿಗಳು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಬೆಲೆ ನೀತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ರಸ್ತೆ, ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು.

ರೈತರ ಧ್ವನಿಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ

ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಬೇಡಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಬೇಕು. ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣ, ಗೋದಾಮಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ರೈತರು ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಯೋಜಿಸಬಹುದು.

ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಬೇಕು. ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ತೇವಾಂಶದ ತಪ್ಪು ಅಳತೆ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ ಕಂಡುಬಂದರೆ ರೈತರು ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬೇಕು. ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಸಣ್ಣ ರೈತರು, ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ರೈತರು ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಡಿಗೆ ರೈತರು ನೈಜವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದರೂ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆ ಘೋಷಣೆ, ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಖರೀದಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಭತ್ತದ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯದ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೃಷಿಯ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ದರ, ಖಚಿತ ಖರೀದಿ, ತ್ವರಿತ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಈ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕ್ರಮದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕು. ಭತ್ತ ಬೆಳೆಗಾರರ ಧ್ವನಿ ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.