ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಕಡ್ಡಾಯ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ನಗರ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಏರಿದೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಯ ನೀರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಬದಲು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ಚರಂಡಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರವಾಹ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಪರಿಸರದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ನಗರ ಆಡಳಿತದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮರುಪೂರಣೆ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗದು; ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು.
ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆ, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಟ್ಟಡವು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಥವಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹೀರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವು ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ನೆಲೆಯೊದಗಿಸಬಹುದು.
ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ
ಬೆಂಗಳೂರು ಸಮುದ್ರತೀರದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೇರ ಹರಿವು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಹುಪಾಲು ದೂರದ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ನಗರ ವಿಸ್ತಾರವಾದಂತೆ ಕೆರೆಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಜಾಗಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಳೆನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಸೇರುವ ಸಹಜ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಬಹಳ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ಹೊಸ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಹಿಂದಿನಷ್ಟು ಫಲ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವಾದರೂ, ಅದು ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಭಾರಿ ಮಳೆಯನ್ನು ನಗರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚರಂಡಿ ತುಂಬಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುವುದು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ನೀರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಮಳೆನೀರಿನ ಕೊಯ್ಲಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾದರಿ
ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಎಂದರೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯನ್ನು ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಶೋಧಿಸಿ ನೆಲದೊಳಗೆ ಹೀರಿಸುವುದು. ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮರಳು-ಜಲ್ಲಿ ಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಿದ ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಶೌಚಾಲಯ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ವಾಹನ ತೊಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೀರಿಕೆ ಬಾವಿ, ಮರುಪೂರಣ ಗುಂಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತ ನೀರು, ಎಣ್ಣೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸರಳವಾದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.
ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ನಗರದ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ನಕ್ಷೆ, ಪೈಪ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಗಡುವು ನೀಡಬಹುದು. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ನವೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಕ್ರಮವೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ದುಬಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇರಿದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಮೂಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ವರ್ಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬೇಕು. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಗತ್ಯ.
| ಕಟ್ಟಡದ ಪ್ರಕಾರ | ಮುಖ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಬಳಕೆಯ ಆದ್ಯತೆ | ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅವಧಿ |
|---|---|---|---|
| ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೆ | ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಹೀರಿಕೆ ಗುಂಡಿ | ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ | ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ |
| ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ | ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಶೋಧಕ | ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆ, ನೆಲದ ಮರುಪೂರಣೆ | ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ |
| ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ | ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ | ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ | ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ |
| ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ | ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕ | ಶೌಚಾಲಯ, ವಾಹನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ | ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ |
| ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕ | ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಲೆಕ್ಕ | ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಗತ್ಯ, ಭೂಮಿಯ ಮರುಪೂರಣೆ | ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ |
ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಾರ್ಡ್‌ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದೇ ಸಾಕೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಕೆರೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಾತ್ರ
ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಕಟ್ಟಡದ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಮಳೆನೀರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಮಳೆನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಚರಂಡಿಗೆ ಸೇರುವ ಬದಲು ಶೋಧನಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮೀಪದ ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಮರುಪೂರಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣಾ ಗುಂಡಿಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವ ಉಳಿಸುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು ಹರಿಯುವ ಸಹಜ ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಗರ ಹಸಿರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹೂಳೆತ್ತುವುದು ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬಾರದು. ಕೆರೆಗೆ ಬರುವ ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ತಡೆ, ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಹೊರಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗ, ಸುತ್ತಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಘಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೆರೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೆ ಅಕ್ರಮ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ
ಯಾವುದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವು ಜನರ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಜನ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಕುರಿತು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ವಾರ್ಡ್‌ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಕುರಿತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು.
ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ನೀರು, ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಳಿಯುವ ನೀರಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನೀರು ಉಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಮಾನ್ಯತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರನ್ನು ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಮಾಪಕ, ಸಣ್ಣ ಹೀರಿಕೆ ಗುಂಡಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ದಾಖಲಾತಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಕ್ರೀಡೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಂತೆ, ನಗರ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಬಳಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಜಾಗತಿಕ ಅನುಭವದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪಾಠ
ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ನಗರಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ತೋಟ, ನೀರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ನೆಲಹಾಸು ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೈಪ್‌ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉದ್ಯಾನ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ನೀತಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಹೊರಗಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ನಕಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ, ಮಳೆಯ ಅಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ, ಹಳೆಯ ಬಡಾವಣೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಹಾರ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ನಗರದ ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವಾಗ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಸುರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತುರ್ತು ಹರಿವು, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನೀರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗಗಳ ಜಾಲ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕ್ರಮಗಳು ಸಮಗ್ರ ಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು
ನಗರಾಡಳಿತ, ಜಲಮಂಡಳಿ, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನೀರಿನ ನೀತಿಯಾಗಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಬಳಸುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
- ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
- ಹಳೆಯ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಕೆ ಗಡುವು ನೀಡಬೇಕು.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲೂ ಮಳೆನೀರು ಹೀರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
- ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮುಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
- ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ, ಉಚಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು.
ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಬಾರದು. ಮಳೆಯ ಮೊದಲು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ, ಪೈಪ್‌, ಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲ ಮಳೆಯ ನಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕಟ್ಟಡದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬದಲಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಬೆಂಗಳೂರು ತನ್ನ ನೀರಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ದೂರದ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ನಗರಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮನೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಳವಡಿಕೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪಾರದರ್ಶಕ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಕಡ್ಡಾಯ ಕ್ರಮವು ಜೀವಂತ ನಗರ ನೀತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.