ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಧನೆ ವಿಮರ್ಶೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ ನಗರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಉತ್ತಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ, ಮಳೆನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪಾದಚಾರಿ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಕಸದ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. Bengaluru Myarathan Nadigeya Sthaliya Parinama.

ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗ, ಬೀದಿ ದೀಪ, ಸಿಸಿಟಿವಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ವಿಳಂಬ, ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗದು. ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸುಲಭತೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸಮಯದ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳ ವರದಿಗಳು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬದಲಾವಣೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರುಹಾಸು ಮಾಡುವ ಬದಲು ಒಳಚರಂಡಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೈಪ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗ, ಬೀದಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ರಸ್ತೆ ಒಡೆಯುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.

ಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಳ, ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಇಳಿಜಾರು, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಹಸಿರು ವಲಯ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಗರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು.

ನಗರದ ಎಲ್ಲ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಯೋಜನ ತಲುಪದಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ನಡೆದರೆ, ಹೊರವಲಯಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ನಗರ ಎಂದರೆ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ನಗರವಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸೇವೆ ದೊರೆಯುವ ನಗರ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶ

ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಮೈ, ಪಾದಚಾರಿ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು, ಹಿರಿಯರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಬದಲಾವಣೆ.

ಆದರೆ ರಸ್ತೆ ಸುಧಾರಣೆ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಪಾದಚಾರಿ ದಾರಿ, ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಮರ್ಪಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೊಸ ರಸ್ತೆ ಕೂಡ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದು, ಕಾಮಗಾರಿಯ ನಂತರ ಕೇಬಲ್ ಹಾಕಲು ಮತ್ತೆ ರಸ್ತೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬಳಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅಳೆಯಲು ರಸ್ತೆ ಅಗಲ ಅಥವಾ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಳಸುವವರ ಅನುಭವ ಮುಖ್ಯ. ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಯಬಹುದೇ, ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ, ಮಳೆನೀರು ಸರಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಬೆಳಕು ಸಾಕಷ್ಟಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಬದುಕಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತ ವರದಿಗಳು ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತದ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರ, ಸಂಚಾರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸಿಸಿಟಿವಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬದಲು, ದತ್ತಾಂಶದ ನೆರವಿನಿಂದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ವತಃ ಆಡಳಿತದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಳವಡಿಸಿದರೂ ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ದತ್ತಾಂಶದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಿಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಿಸಿಟಿವಿ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಯಾರು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ದೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೂ ದೂರು ಪರಿಹಾರವಾಗಲು ವಾರಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ನಾಗರಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದೂರುಗೆ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಹೊಣೆಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ದೃಢೀಕರಣ ಕಾಣಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವು ಜನರನ್ನು ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವ ಸಾಧನವಾಗದೆ, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಬೇಕು.

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಅಂಶ	ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಸಾಧಕ ಅಂಶ	ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ	ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ರಮ
ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ದಾರಿ	ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ	ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೊರತೆ	ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ	ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆ	ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಸೀಮಿತ ಪರಿಹಾರ	ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು	ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಸುಲಭತೆ	ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ	ಸಮಯಬದ್ಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ಮಳೆನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ	ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಕಾಲುವೆ	ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದು	ಕೆರೆ, ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾಲುವೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ	ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು	ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ	ವಾರ್ಡ್ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
ಹಣಕಾಸು ಬಳಕೆ	ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆ	ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ	ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ

ಹಣಕಾಸು, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅಂತರ

ಯಾವುದೇ ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಅದರ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಘೋಷಣೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಆರಂಭವಾಗಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ಆರಂಭವಾದ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು ಅನುಮತಿ, ಭೂಗತ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಿಧಾನಗೊಂಡವು.

ಕಾಮಗಾರಿ ವಿಳಂಬವಾದಾಗ ಅದರ ವೆಚ್ಚ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಗರಿಕರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗೆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ, ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಮುಂಚಿತ ಸಮನ್ವಯ ಇರಬೇಕು. ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸದೆ ಉದ್ಘಾಟಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತಪ್ಪಬೇಕು.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತದ ವೆಚ್ಚ, ಗುತ್ತಿಗೆ ವಿವರ, ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗಡುವು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅನುಭವವೂ ಅಧಿಕೃತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ ಖರ್ಚಾದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬೇಕು.

ನಗರ ಅನುಭವಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇತರ ನಗರಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಕೆಲವು ನಗರಗಳು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಗರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಪಾದಚಾರಿ ಸ್ನೇಹಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಪ್ರತಿ ನಗರದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ರಚನೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದರೂ, ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ನಗರದ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನೇ ಎಲ್ಲಾ ವಿಳಂಬಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಧಾರ, ಇಲಾಖೆಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇದ್ದರೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯ. ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಖರೀದಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ನಗರ ಸೇವೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ನಗರ ಅನುಭವ	ಮುಖ್ಯ ಒತ್ತು	ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಪಾಠ
ಇಂದೋರ್	ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ	ಮನೆಮಟ್ಟದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ನಿರಂತರ ಅಭಿಯಾನ
ಸುರತ್	ತುರ್ತು ನಗರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ	ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ವೇಗವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ
ಪುಣೆ	ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೈಕಲ್ ಬಳಕೆ	ಖಾಸಗಿ ವಾಹನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
ಭುವನೇಶ್ವರ	ಯೋಜಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು	ಪಾದಚಾರಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ
ಬೆಂಗಳೂರು	ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ	ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು

ನಾಗರಿಕ ಕೇಂದ್ರಿತ ಮುಂದಿನ ದಾರಿ

ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು ಹರಿವು, ಪಾದಚಾರಿ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ನಗರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ನಾಗರಿಕರು ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರೂ ಆಗಬೇಕು. ವಾರ್ಡ್ ಸಭೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಕಾಮಗಾರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಗಡುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದರೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯರು, ಹಿರಿಯರು, ಅಂಗವಿಕಲರು, ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಾಗಲೇ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಾಗ ಈ ಅಂಶಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ:

• ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಮಗಾರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡುವು, ಹೊಣೆಗಾರ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ ಇರಬೇಕು.
• ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಗೂ ಮುನ್ನ ನೀರು, ಒಳಚರಂಡಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
• ಪಾದಚಾರಿ ದಾರಿ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಡ್ಡಾಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು.
• ಸಿಸಿಟಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇರಬೇಕು.
• ವಾರ್ಡ್ ಸಭೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಧನೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಗರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪರ್ಕಿತ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಸಜ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದರೂ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ, ಸಂಚಾರ, ಮಳೆನೀರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ. ನಗರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆಗಿಂತ ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್‌ನ ಅನುಭವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿ, ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಿ. ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಕನಸು ನಿಜವಾದ ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ನಗರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.