ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ, ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಭೂಮಿ ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಯೋಜನಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಲ್ಲ; ಅದು ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕುಟುಂಬದ ಭದ್ರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೇಗವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಬೇಡಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಭೂಮಾಲೀಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. Rasya Ukren Sangharsadalli Bharatada Madhyasthikeya Sadhyate.

ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಭರವಸೆ, ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ವಿಳಂಬವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕುರಿತು ಹಲವು ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಕಾನೂನು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ, ಬರಪೀಡಿತ ವಲಯ, ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಭೂಮಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿ ಎಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸುವುದು, ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತಗೊಳಿಸುವುದು, ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ

ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ಒದಗಿಸುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಹ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಣ ನೀಡಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದಾಯದ ಮೂಲ, ವಾಸಸ್ಥಳ, ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಕಾಶಗಳ ನಷ್ಟವೂ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಹಣದ ಬಳಕೆ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಆದ್ಯತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯ. ಯೋಜನೆಯ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವಾಸ್ತವ ಸ್ವಾಧೀನದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಇರಬೇಕು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿದೆಯೇ, ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ ಲಭ್ಯವಿದೆಯೇ, ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇರಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗವು ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಳಿದು ಸಾಗಬಾರದು.

ಇಂದಿನ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಿತಿಗಳು

ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಂದ ನಂತರವೇ ಅನೇಕ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಗಡಿ, ಉದ್ದೇಶ, ಪರಿಹಾರದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಧಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ತಪ್ಪಿರುವುದು, ವಾರಸುದಾರರ ವಿವರ ನವೀಕರಿಸದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೇವುಭೂಮಿ, ಕೆರೆ, ದೇವರಕಾಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾದರೂ ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಯೋಜನಾ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಕುಂದುತ್ತದೆ.

ಪರಿಹಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮೌಲ್ಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನದ ಮುನ್ನವೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ, ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಪರಿಹಾರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಬೆಳೆ ಆದಾಯ, ಮರಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮ ಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡ

ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಚದರ ಅಡಿ ಅಥವಾ ಎಕರೆ ದರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಬೆಳೆ, ತೋಟ, ಬಾವಿ, ಮನೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ಆದಾಯದ ನಷ್ಟಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂದಾಜು ಇರಬೇಕು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶಾಲೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಸಾರಿಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವಿದ್ಯುತ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಲ್ಲದ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಲೊನಿ ಹೊಸ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೀವನೋಪಾಯ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನಾ ನೆರವು, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಬಂದಾಗ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ, ವಿಧವೆಯರು, ಏಕಪೋಷಕ ಕುಟುಂಬಗಳು, ಬಾಡಿಗೆ ರೈತರು ಮತ್ತು ಭೂಹೀನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ವಿಧಿಗಳ ಬದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ಗಡುವು, ಹೊಣೆಗಾರ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಗದಿಯಾಗಬೇಕು. ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಬಾಡಿಗೆದಾರರು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಿತ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಾತಿಯುಳ್ಳ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು.

ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭೂ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಜೊತೆಗೆ ಭೂಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಕೃಷಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಣಿತರಿರಬೇಕು. ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಗಡುವು ಇರಬೇಕು; ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ನಿಯಮವೂ ಅಗತ್ಯ.

ಸುಧಾರಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ
ಭೂಮಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಳೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ದರದ ಅವಲಂಬನೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸೂತ್ರ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಹಿತಿ ಸೀಮಿತ, ಸಭೆಗಳು ಔಪಚಾರಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಚಾರಣೆ
ಪುನರ್ವಸತಿ ಮನೆ ನೀಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಪ್ಯಾಕೇಜ್
ಯೋಜನೆ ವಿಳಂಬ ಭೂಮಿ ಪಡೆದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗದಿರುವುದು ಅವಧಿ ಮೀರಿದರೆ ಭೂಮಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಹಾರದ ನಿಯಮ
ಮೇಲ್ಮನವಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ ಭೂ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ
ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರರ ಗೊಂದಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ಷೇಪ ಅವಧಿ

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೂ ನಕ್ಷೆ, ಅಧಿಸೂಚನೆ, ಪರಿಹಾರ ಸೂತ್ರ, ಪರಿಣಾಮಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಚೇರಿ, ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇರಬೇಕು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಹಳೆಯ ಪಹಣಿ, ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ದಾಖಲೆ, ಬಾಡಿಗೆ ಕೃಷಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು. ದೋಷಪೂರಿತ ದಾಖಲೆ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸರಳ, ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸಮಯಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ರೈತರು, ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಸಭೆಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ, ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ; ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ, ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

ನಗರಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಸತಿ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು. ಭೂ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಅಂತರ್ಜಲ, ಪ್ರವಾಹ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆರೆ, ನದಿ, ಅರಣ್ಯ ಅಂಚು, ಕರಾವಳಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಮಾನದಂಡ ಇರಬೇಕು. ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮರ ಕಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮರ ನೆಡುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳದೆ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ನೀರಿನ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವೂ ಇರಬೇಕು.

ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಧೀನವಾದಾಗ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ ಕೃಷಿಗೆ ಅನുപಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಹೊಲದ ದಾರಿ ಕಡಿತವಾಗುವುದು, ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ತುಂಡು ಭೂಮಿ ಉಳಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಭೂಮಿ ಉಳಿದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

ಜಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪುನರ್ವಸಿತರಾದರು, ಉದ್ಯೋಗ ಭರವಸೆ ಎಷ್ಟು ಜಾರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತೇ ಎಂಬುದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ರಚಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇರಬೇಕು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಖಾಲಿ ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊಸ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು.

ತಿದ್ದುಪಡಿ ರೂಪಿಸುವಾಗ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ:

ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಅಲ್ಲ; ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೊರೆ ಒಂದೇ ವರ್ಗದ ಜನರ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ. ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮ, ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಮಯಬದ್ಧ ಆಡಳಿತ ಇದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಜನರಿಗೂ ವಿಶ್ವಾಸದ ನೆಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತಜ್ಞರು, ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಿತ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕರಡು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ತರುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ—ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕುವ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮಯ ಈಗ ಬಂದಿದೆ.